UE

Kobieca zmysłowość: Pola Negri

Przeglądając stare zdjęcia dopada mnie nostalgia. Myślę wtedy, że to, co przeszłe, już nigdy nie wróci, a nam pozostanie apetyt, który nie będzie zaspokojony. Mam nadzieję, że moje obawy są bezzasadne i będziemy czerpać z historii to, co najlepsze.

Życie mężczyzny to niekończąca się gonitwa, która ma na celu realizację nawet najambitniejszych celów. W tym wszystkim swoje nadrzędne miejsce mają kobiety, które są naszym motorem napędowym. Piękniejsza część czytelników bloga zapewne odczuwa lekki niedosyt, gdyż temat kobiecej elegancji był w ostatnim czasie potraktowany przeze mnie z nieodpowiednią uwagą.

Dziś próba rehabilitacji, której celem będzie przybliżenie sylwetki kobiety, która na dobre zapisała się w dziejach szeroko rozumianej kultury i sztuki. Pola Negri – kobieta wulkan, po dziś dzień elektryzuje i nasyca naszą potrzebę piękna. Mógłbym tak długo, ale czas przejść do istoty artykułu.

Bohaterka mojego wpisu właściwie nazywała się Barbara Apolonia Chałupiec. Urodziła się 3 stycznia 1897 roku w Lipnie na ziemi Dobrzyńskiej. Tuż po aresztowaniu ojca Poli Negri przez Rosjan w 1902 roku matka wraz córką przenoszą się do Warszawy. Nieprzeciętny talent Poli jest już dostrzegalny w początkowej fazie dojrzewania, zatem matka posyła ją do szkoły baletowej, w której debiutuje w 1908 roku w ‘’Jeziorze Łabędzim’’. Rok 1911 jest przełomowy, gdyż dostaje się do Szkoły Aplikacyjnej (aktorskiej), a po roku debiutuje jako Pola Negri. Otóż pseudonim aktorski jest zaczerpnięty od włoskiej poetki, która fascynowała młodą Barbarę.

Pierwsze oceny kunsztu aktorskiego, po zagraniu w ‘’Ślubach panieńskich’’ Aleksandra Fredry, nie napawały optymizmem młodej aktorki. Przeważały opinie dość radykalne twierdzące, że Barbarze brak odpowiednich predyspozycji. Krytyka tylko spotęgowała ambicje aktorki. Kiedy Ryszard Ordyński wystawił w Warszawie pantomimę ‘’Sumurun’’, to Kazimierz Hulewicz polecił mu swoją uzdolnioną protegowaną. Moim zdaniem – ten moment był punktem zwrotnym w jej karierze, która przeszła definitywne przeobrażenie. Sztuka ‘’Sumurun’’ wywindowała Barbarę na sam szczyt warszawskiej sceny, a trzeba przyznać, że miała wtedy zaledwie siedemnaście lat.

pola negri

Początki

Rok 1914 jest wyjątkowy pod kątem pierwszych szlifów aktorskich Poli Negri. Debiutuje w ‘’Niewolnikach zmysłów’’ Jana Pawłowskiego według scenariusza Hulewicza. Dzięki serii dramatów apaszowskich zostaje okrzyknięta pierwszym polskim wampem ekranu. Przydomek, jak na tamte czasy, był kontrowersyjny, ale także dawał atut oryginalności młodej aktorce. Po wybuchu pierwszej wojny światowej i zajęciu Warszawy przez Niemców, filmy Hertza trafiają na rynek niemiecki. Niemiecka prasa z ogromnym uznaniem wypowiada się na temat gry Poli w ‘’Bestii’’ (1915 roku). Nawet obwołuje ją ‘’polską Astą Nielsen’’.

Kolejny etapem w ścieżce aktorskiej jest przeprowadzka do Berlina. Paradoksalnie niemiecka kinematografia nie od razu potrafiła wykorzystać jej drzemiący talent. Punktem przełomowym jest poznanie Ernsta Lubistcha – aktora i gwiazdy kabaretu. Ernst wykazywał się potencjałem reżyserskim, którego styl daleki był od powielania oczywistych schematów, które w ówczesnej kinematografii dominowały. Był postacią barwną, ale zmysł estetyczny był jego wyróżnikiem. Mówiono, że czego się nie dotknie, to przeobraża w przysłowiowe złoto. Umiejętność tę z czasem nazwano ‘’the Lubitsch touch’’(dotknięcie Lubitscha). Umożliwiła mu ona wyjazd do magicznego miejsca, jakim było Hollywood. Wcześniej jednak, to nasza krajanka zadamawiała się w miejscu owianym taką sławą.

Amerykański sen Poli Negri

Ernst Lubistch, o którym wspominałem w poprzednim akapicie, umożliwił wyjazd Poli dzięki filmom takim jak ‘’Oczom mumii Ma’’, który uznawany jest jako pierwsze arcydzieło Lubitscha. Prawdziwa kariera w Stanach zaczęła się od Madame Dubarry, którą  wyświetlono pod tytułem ‘’Passion’’. Znamienny jest fakt zauroczenia polską aktorką bożyszcza kina, jakim był Charls Chaplin. W nowojorskim porcie na pytanie dziennikarzy , co widział ciekawego w Europie, bez zająknięcia odpowiedział: „Polę Negri”. Negri przybywa do Hollywood w 1922 roku z Paryża, w którym została uznana za następczynię Sary Bernhardt.

Niestety, początki kariery Poli Negri w Hollywood były wręcz analogiczne do tych, które miały miejsce w Niemczech. Ówczesne kino Hollywood było zachowawcze i nie potrafiło wykorzystać europejskiego bagażu doświadczeń naszej rodaczki. Wizerunek wampa wzbudzał skrajne emocje, które w znaczącej mierze kolidowały z progresem jej kariery. Na efekty stagnacji zawodowej nie było trzeba długo czekać. Negri wdaje się w konflikt z Glorią Swanson, nazywaną wówczas ‘’królową Paramontu’’. Charakterność aktorki skutkowała odejściem Swanson z Paramontu, ale nie przekreślało to świetlanej przyszłości Poli Negri.

pola negri

Sytuacja uległa diametralnej poprawie po przybyciu do Ameryki Ernsta Lubistcha, którego sprowadziła Mary Pickford, marząca o metamorfozie wizerunkowej Negri. Niestety, pierwszy film na amerykańskiej ziemi – ‘’Rosita’’ – okazał się totalną klapą. Mówiono w kuluarach, że wojaże Lubistcha i Negri w Hollywood szybko się skończą. Na szczęście po kompromitacji, z której wyciągnięto wnioski, przyszedł czas na film ’’Cesarzowa’’ z 1924 roku, który przyniósł ogromny splendor obojgu. Następnie ‘’Hotel Imperial’’ w reżyserii Mauritza Stillera wywindował aktorkę na sam piedestał Hollywood. Szkoda jednak, że ta fascynacja nie trwała długo! Polę Negri można bez krzty przesady porównać do dzisiejszych celebrytów, którzy zrobią wszystko, aby być na językach ludzi.

Kreowany wizerunek Negri bardzo nie podobał się amerykańskiej publiczności, która nie uznawała podobnych zachowań. Romans z Charlesem Chaplinem był tematem, który elektryzował opinię publiczną, choć sam zainteresowany definitywnie zaprzeczał tym pogłoskom.

Latem 1927 roku Negri wyjeżdża do Europy, aby w Paryżu poślubić gruzińskiego księcia Serge’a Mdivaniego.

Przełom w kinie

Kamieniem milowym w kinematografii było wprowadzenie dźwięku, który potęgował odczuwanie kina niemal wszystkimi zmysłami. W 1931 roku, po rozwodzie z księciem, który zawłaszczył sobie znaczną ilość majątku Negri, aktorka wraca na scenę, a następnie na plan filmowy. Film Paula L. Steina ‘’Na rozkaz Kobiety’’ (1932) zostaje ogłoszony arcydziełem roku, ale to tyczy się wyłącznie Polski. Prasa odnotowała pojawienie nowej Marleny Dietrich, to porównanie było istnym policzkiem dla Negri. Polka debiutowała na ekranie pięć lat wcześniej niż Dietrich, odnosząc światowe sukcesy w czasach, kiedy Niemka nie potrafiła się przebić na pierwszy plan.

pola negri

Pola Negri przenosi się do Berlina. Ma na to wpływ niezaprzeczalnie brak ofert, które miały płynąć z Hollywood. W ciągu trzech lat występuje aż w siedmiu filmach. Publiczność wręcz zakochuje się w charyzmatycznej aktorce, a do grona jej wielbicieli należy sam Adolf Hitler. Miało to swoje negatywne konsekwencje, bowiem minister propagandy  Trzeciej Rzeszy Joseph Goebbels naciska na nią, aby wystąpiła w filmie propagującym ideologię nazistowską. Aktorka ze znanym dla siebie wdziękiem uciekała od odpowiedzi, a kiedy propozycja została ponowiona, udała się do Francji.

Jej odizolowanie od dyktatury hitlerowskiej nie trwało długo. Po wkroczeniu wojsk nazistowskich do Paryża przedostaje się do Portugalii, skąd udało się jej wyjechać do Ameryki. W 1943 roku występuje w filmie ‘’Hi Diddle Diddle’’ w reżyserii Andrew L. Stone’a, ale mimo korzystnych opinii kolejnych propozycji nie widać na horyzoncie. ‘’Księżycowe porządki’’ (1964) jest ostatnim filmem, w którym Negri wzięła swój udział, a zagrała tam postać ekscentryczki. Powrót na ekrany po 20 latach okazał się jałowy i zaważył na decyzji wycofania się z hollywoodzkiego życia. Umarła w San Antonio w Teksasie  1 lipca 1987 roku.